ਕੌਮ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਕ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ, ਜਾਤ, ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਫਿਰਕਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਜਿਊਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਉਸਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਜਾਤ, ਗੋਤ ਆਦਿ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ- ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣੀ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ‘ਸਵੈ’ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਤਿਲਕ, ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਝੱਲਣੀਆਂ ਪਈਆਂ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ‘ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਸੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Posted By:KamaljeetKaur
Posted Date: Saturday 23-11-2024 5:24:25am
no posts Punjabi Steno